Sera Gazı (GHG) Emisyonları
Sera gazları, atmosferde ısıyı hapsederek gezegenin enerji dengesini değiştiren bir gaz sınıfıdır; emisyonlar, belirli faaliyetlerin sonucu olarak bu gazların atmosfere salınmasıdır. Sera gazları iklim değişikliğine neden olur. Endüstriyel öneme sahip başlıca gazlar karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), azot oksit (N₂O) ve florlu gazlardır (ör. HFC'ler, PFC'ler, SF₆, NF₃). Her gazın farklı bir ısınma etkisi (radyatif zorlama) ve atmosferde farklı bir ömrü olduğundan, bunların etkilerini toplamak ve karşılaştırmak için Küresel Isınma Potansiyeli (GWP) faktörleri kullanılır; böylece tüm emisyonlar karbondioksit eşdeğerlerine (CO₂e) dönüştürülür.
Doğru ve güvenilir GHG raporlaması, tüketimi takipten daha fazlasını ifade eder; yatırımcıların, müşterilerin ve düzenleyicilerin güvenebileceği yönetişim düzeyinde bilgilerle ilgilidir. İlkeler - Uygunluk, eksiksizlik, tutarlılık, şeffaflık ve doğruluk. Sınırlar - Kontrol ettiğiniz/sahip olduğunuz şeyleri (kurumsal sınır) ve dahil ettiğiniz faaliyetleri (operasyonel sınır) tanımlamak. Kontroller ve kanıtlar - güvenceye hazır olmak için hesaplama yöntemlerini, veri kaynaklarını, emisyon faktörlerini ve denetim kanıtlarının sistematiği. Envanterleri eyleme dönüştürün - Hedefler, karbonsuzlaşma yol haritaları, tedarik zinciri kriterleri, ürün yeniden tasarımı ve risk fiyatlandırması.
Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) ve Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) tarafından geliştirilen GHG Protokolü, dünyanın en yaygın kullanılan kurumsal GHG muhasebe çerçevesidir. Kuruluşların operasyonlar ve değer zincirleri genelinde emisyonları ölçme, yönetme ve açıklama yöntemlerini standartlaştırır.
Kapsam 1 (Doğrudan): Şirketin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan salınan emisyonlar — sabit yanma, mobil yanma, proses emisyonları ve kaçak emisyonlar.
Kapsam 2 (Dolaylı—Satın Alınan Enerji): Satın alınan elektrik, buhar, ısıtma veya soğutma üretiminden kaynaklanan emisyonlar.
Kapsam 3 (Değer zinciri): Organizasyonların yukarı ve aşağı akış değer zincirinde, 15 alt kategoride tanımlanmış tüm dolaylı emisyonlar.
Kapsam 3, genellikle bir şirketin karbon ayak izinin en büyük payını oluşturur ve ölçülmesi en zor olanıdır, ancak tasarım, tedarik, lojistik ve müşteri katılımı yoluyla azaltma fırsatlarının en zengin kaynağıdır.
‘‘Bu nihai bir hedef değil, ölçme → azaltma → dönüşüm → nötralize etme adımlarından oluşan uzun bir yolculuktur. Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarının görünür hale getirilmesi ile başlar, karbonsuzlaştırmayı operasyonlara, tedarike, ürün yaşam döngülerine ve sermaye tahsisine entegre etmeye varır. Veriler tekil ve denetlenebilir hale geldikçe, hedefler bilimsel temelli hale getirilebilir, aksiyonlar finansallaştırılabilir ve etki kanıtlanabilir hale gelir; bu da güvence hazırlığını ve paydaşların güvenini güçlendirir.‘‘